Περιφερειακη  Δ/νση  Κ. Μακεδονιασ

3η Περιφ. Δ.Ε. Ν. Πελλασ

Σχολικοσ  Συμβουλοσ: Ιωάννης Καϊλάρης

 

Δημοτ. Σχολειο  Χρυσασ – Τσακων

Ταξη:             Δ΄

Δασκαλοσ:       Αποστολάκης Σταύρος

 

 

Σχέδιο  Εργασίας:    ΤΟ  ΣΧΟΛΕΙΟ  ΜΑΣ

 

 

Στόχοι του Προγράμματος

 

Μετά την ολοκλήρωση των δραστηριοτήτων, οι μαθητές πρέπει να είναι ικανοί να:

Ø          Γνωρίζουν την Ιστορία του σχολείου τους.

Ø          Γνωρίζουν το φυσικό περιβάλλον του σχολείου.

Ø          Αναγνωρίζουν, ανακαλώντας γνώσεις, από τη μελέτη της Ιστορίας του σχολείου, τις ποικίλες χρήσεις του από το παρελθόν μέχρι σήμερα.

Ø          Αναφέρουν αλλαγές που σημειώθηκαν μέσα στο χρόνο, στη χωροταξική τοποθέτηση του σχολείου και τους λόγους που το επέβαλλαν.

Ø          Συσχετίζουν τις αλλαγές στη χρήση και λειτουργία του σχολείου, ανάλογα με τις ανάγκες του ανθρώπου και της κοινωνίας.

Ø          Συνειδητοποιήσουν το ρόλο του σχολείου για το μέλλον τους.

Ø          Ευαισθητοποιηθούν και να διαφυλάξουν το σχολείο. Να αναδείξουν και να προβάλλουν τη χρησιμότητά του στην τοπική και ευρύτερη κοινωνία.

 

Μεθοδολογία Υλοποίησης του Προγράμματος ΕΖ

   

 Η κυριότερη μεθοδολογία που συνδέεται με την Ευέλικτη Ζώνη είναι η μέθοδος project (σχέδιο εργασίας). Αυτή χρησιμοποιήσαμε για την ολοκλήρωση του προγράμματός μας.

     Είναι μια ανοιχτή διδασκαλία μάθησης που εξελίσσεται ανάλογα με την εκάστοτε κατάσταση και τα ενδιαφέροντα των ανθρώπων που συμμετέχουν.

     Σήμερα θεωρείται η πιο διαδεδομένη και περισσότερο ολοκληρωμένη μέθοδος υλοποίησης προγραμμάτων στην Α/θμια Εκπαίδευση. Η μέθοδος project (σχέδιο εργασίας) είναι ένας τρόπος ομαδικής εργασίας, η οποία διαφέρει σημαντικά από το συνήθη τρόπο διδασκαλίας, είναι καθαρά μαθητοκεντρική μέθοδος που πραγματοποιείται μέσα σε πλαίσια συλλογικής δράσης των μαθητών.

 

Στάδια Υλοποίησης του Προγράμματος ΕΖ

 

1. Επιλογή Θέματος

 

Η τάξη μας (Δ΄ Τάξη του Δημοτικού Σχολείου Χρύσας – Τσάκων), εντάχθηκε για το σχολικό έτος 2003 – 2004 στην Ευέλικτη Ζώνη.

Το πρώτο δίωρο του προγράμματος της Ευέλικτης Ζώνης συζητήσαμε με τα παιδιά για το θέμα που θα απασχολούμασταν.

Οι ιδέες των παιδιών ήταν πολλές. Όμως συμφώνησαν στο τέλος όλοι ότι θα ήταν καλό να ασχοληθούμε με την ιστορία του σχολείου μας, για να το γνωρίσουμε καλύτερα και να αφήσουμε παρακαταθήκη στο σχολείο ένα Λεύκωμα με την ιστορία του σχολείου, για να τη γνωρίσουν και οι μαθητές που θα ακολουθήσουν.

Το θέμα αυτό, «Η Ιστορία του σχολείου μας», επικράτησε γιατί έγινε στους μαθητές – ριες πεποίθηση, ότι στους σκοπούς του σχολείου κυρίαρχη θέση πρέπει να έχει η ευαισθητοποίηση σε ζητήματα που αφορούν το άμεσο περιβάλλον (σχολείο), ώστε να το αγαπήσουν, να διερευνήσουν τα προβλήματά του, να αναπτύξουν ανθρώπινες σχέσεις, να ασκηθούν σε δεξιότητες και να αποκτήσουν τέτοιες στάσεις και αξίες, ώστε σαν αυριανοί πολίτες να το στηρίξουν.

 

2. Χωρισμός σε υποθέματα - Θεματικές ενότητες

 

1.    Ιστορία του σχολείου. Αφηγήσεις γεροντότερων (μαγνητόφωνο).

2.    Το σχολείο άλλοτε και τώρα (συλλογή φωτογραφιών σχετικών με το σχολείο).

3.      Εξέταση του σχολείου από Αρχιτεκτονική άποψη (θέση – προσανατολισμός – χωροταξία).

     Οι μαθητές θα δουλέψουν το θέμα χωρισμένοι σε τρεις ομάδες.     Οι ομάδες αναλαμβάνουν να επεξεργαστούν τρεις θεματικές ενότητες, χωρίς τη δέσμευση να επεξεργαστούν τη μια από τις τρεις. Κάθε ομάδα θα επεξεργαστεί και τις τρεις και η σύνθεση της εργασίας θα γίνει μέσα στην τάξη, μετά την παρουσίαση των εργασιών των ομάδων.

 

3. Χωρισμός ομάδων και καταμερισμός εργασιών.

 

Για το χωρισμό των ομάδων λαμβάνονται υπ’ όψη τα ενδιαφέροντα των παιδιών, οι δεξιότητές τους στη χρήση εργαλείων και οι αρχές του κοινωνιογράμματος. Ύστερα από συζήτηση με τα παιδιά ο χωρισμός τους έγινε σε τρεις ομάδες.

     Αποφασίσαμε η αναζήτηση πληροφοριών και υλικού να γίνει από όλα τα παιδιά ομαδικά και ατομικά, η συγκέντρωση του υλικού να γίνει σε συγκεκριμένο χώρο στην αίθουσα του σχολείου και εκεί τα παιδιά να εργαστούν ομαδικά, ανάλογα με τις επιθυμίες και τις κλήσεις τους, στην ταξινόμηση του υλικού, στη ζωγραφική κ.τ.λ.

 

4. Μεθοδολογία και Διεξαγωγή Έρευνας

 

Στην αναζήτηση πηγών πληροφόρησης, για να ξεκινήσουμε το πρόγραμμα, ήλθαμε σε επαφή με το Διευθυντή του σχολείου, από τον οποίο πήραμε πληροφορίες μέσα από τα αρχεία του σχολείου, για την ιστορία του και την αναπαλαίωσή του, που έγινε επί των ημερών του.

Ήλθαμε επίσης σε επαφή με μερικούς κατοίκους του χωριού, που γνώριζαν την ιστορία του σχολείου από δική τους εμπειρία ή από ακούσματα των πατέρων τους. Από αυτούς πήραμε συνεντεύξεις σχετικές με το θέμα μας και ακούσαμε τις αφηγήσεις τους, για την ιστορία του σχολείου μας, από τη θεμελίωσή του μέχρι σήμερα, τις οποίες και μαγνητοφωνήσαμε.

Συγκεντρώσαμε επίσης ότι φωτογραφικό υλικό, σχετικό με το θέμα, βρήκαμε από τους κατοίκους του χωριού. 

 

5. Συγκέντρωση – Καταγραφή – Επεξεργασία αποτελεσμάτων

 

Στην τάξη ακολούθησε συζήτηση γύρω από τις πληροφορίες που συγκεντρώσαμε, σχετικά με την ιστορία του σχολείου. Συνθέσαμε τις διάφορες απόψεις και αποφασίσαμε πιο υλικό θα επεξεργαστούμε.

     Τα παιδιά χωρισμένα στις ομάδες τους ασχολήθηκαν με την ταξινόμηση του υλικού και την απομαγνητοφώνηση των διηγήσεων.

     Αποφασίστηκε επίσης, για τη σύνδεση με το μάθημα της γλώσσας, τα παιδιά να βρουν και να καταγράψουν ποιήματα και τραγούδια, που να αναφέρονται στο σχολείο.

 

6. Αλληλοενημέρωση ομάδων

 

Τα παιδιά παρουσίασαν στην τάξη, κατά ομάδες ή ατομικά, το υλικό που συγκέντρωσαν. Πεζά κείμενα – ποιήματα και τραγούδια, φωτογραφίες, ζωγραφιές ατομικές ή ομαδικές, απομαγνητοφωνημένα κείμενα. Ακολούθησε γόνιμος διάλογος για την αξιολόγηση των εργασιών. Έτσι οι μαθητές έχοντας ακούσει την πλήρη ανάπτυξη των υποθεμάτων, απέκτησαν μια πλήρη εικόνα του θέματος.

 

7. Σύνθεση της εργασίας

    

Η σύνθεση της εργασίας έγινε από όλες τις ομάδες μαζί. Το υλικό που συγκεντρώθηκε, κείμενα – εικόνες και ζωγραφιές, τακτοποιήθηκε με τη σειρά και ετοιμάστηκε, για να εκδοθεί σε Λεύκωμα. Κάποιες από τις ζωγραφιές των παιδιών αποφασίστηκε να γίνουν αφίσες. Κάποιες άλλες ζωγραφιές αποφασίστηκε να χρησιμοποιηθούν για τη δημιουργία κολάζ. 

 

8. Αξιολόγηση

 

Η αξιολόγηση του προγράμματος έγινε για να φανεί.

Ø   Η επίτευξη των στόχων.

Ø   Η ικανοποίηση των μαθητών, από την εκτέλεση της εργασίας.

Ø   Να φανούν τυχόν αδυναμίες και παραλείψεις και να γίνει διόρθωση.

Η αξιολόγηση του προγράμματος έγινε σε τρία στάδια.

Α. Αρχική αξιολόγηση. Μετά την πρόκληση ενδιαφέροντος για το πρόγραμμα και τον καθορισμό των στόχων, έγινε μια πρώτη αξιολόγηση προφορική, με συζήτηση, για να διαπιστωθεί αν το πρόγραμμα της ΕΖ «Το Σχολείο μας», τράβηξε το ενδιαφέρον, για συμμετοχή των παιδιών και τον καθορισμό νέων στόχων, αν κρίνονταν απαραίτητοι. Από τη συζήτηση φάνηκε ότι τα παιδιά ήταν ενθουσιασμένα και με ευχαρίστηση δέχονταν να δουλέψουν το πρόγραμμα.

Β. Διαμορφωτική αξιολόγηση. Στη μέση της περιόδου έγινε έλεγχος προόδου των εργασιών, όπου διαπιστώθηκε ότι οι ομάδες στη συγκέντρωση υλικού, πολλές φορές δυσκολεύονταν να λειτουργήσουν ομαδικά, λόγω υποχρεώσεων των παιδιών. Έτσι αποφασίστηκε, τα παιδιά να δουλέψουν μόνα τους στη συγκέντρωση ορισμένων πληροφοριών και να τις παρουσιάσουν στην τάξη.

Γ. Τελική αξιολόγηση. Η τελική αξιολόγηση έγινε για να δείξει αν επηρεάστηκε η συμπεριφορά των παιδιών από την επαφή τους με την ιστορία του σχολείου και αν εμπλουτίστηκαν οι γνώσεις τους γι’ αυτό και για να φανεί η προσφορά και οι αδυναμίες του προγράμματος και τα ερωτηματικά που δημιούργησε.

Εργαλεία της τελικής αξιολόγησης:

Ø   Περιγραφές, προφορικές και γραπτές, των παιδιών για όσα έμαθαν, σχετικά με την ιστορία του σχολείου.

Ø   Test. Ερωτήσεις ανοιχτής απάντησης, υποχρεωτικής επιλογής, σωστού λανθασμένου, επιλογής συνδυασμών, ημιτελών ερωτήσεων, αντιστοίχησης λέξεων και εικόνων, συμπλήρωσης παραγράφου, πολλαπλών επιλογών, φύλλου εργασίας, σταυρόλεξων.

Ø   Εκθέσεις με έργα των παιδιών. Κατασκευή του σχολείου με πηλό.

Ø   Έκδοση και παρουσίαση Λευκώματος με την ιστορία του σχολείου και με εικόνες από την ημέρα κατασκευής του μέχρι σήμερα.

 

9. Παρουσίαση - Δράσεις

 

Μετά από συζήτηση με τα παιδιά αποφασίστηκε, το πρόγραμμα να παρουσιαστεί σε αίθουσα του σχολείου, στο τέλος της σχολικής χρονιάς. Η παρουσίαση θα γίνει σε τοπικούς φορείς, στους μαθητές, τους γονείς και τους εκπαιδευτικούς του σχολείου.

Η παρουσίαση θα περιλαμβάνει: Ταμπλό με φωτογραφίες του σχολείου από την ημέρα των εγκαινίων μέχρι σήμερα. Ταμπλό με φωτογραφίες μαθητών του σχολείου και θέμα «Μαθητές του σχολείου άλλοτε και τώρα». Πίνακας με φωτογραφίες παρόμοιων σχολείων με το δικό μας, της επαρχίας μας. Ζωγραφιές του σχολείου και κολάζ με το ίδια θέμα. Παρουσίαση του σχολείου, κατασκευασμένο με πηλό. Παρουσίαση του Λευκώματος με την ιστορία του σχολείου. Μελοποιημένα τραγούδια για το σχολείο, γραμμένα από τα ίδια τα παιδιά.

Ο απώτερος στόχος της παρουσίασης είναι η διάχυση των αποτελεσμάτων (αγάπη και φροντίδα για το σχολείο), να καταστήσουμε όλους κοινωνούς των προβλημάτων του σχολείου και να ευαισθητοποιήσουμε γονείς και φορείς, για την προστασία του. 

 

Διασύνδεση μαθημάτων από την ανάπτυξη του ΣΕ

    

Για την αποτελεσματική διασύνδεση των μαθημάτων κατά την εκπόνηση του σχεδίου εργασίας, μέσα από τις προτεινόμενες δραστηριότητες οργανώθηκε η διδασκαλία έτσι ώστε να εξυπηρετεί την επίτευξη στόχων που αφορούν την ανάπτυξη συγκεκριμένων δεξιοτήτων – ικανοτήτων, απαραίτητων για την αποτελεσματική μάθηση, όπως:

Ø   Η δεξιότητα της επικοινωνίας (ομιλία, ακρόαση, ανάγνωση, γραφή, επιχειρηματολογία, διάλογος κ.τ.λ.).

Ø   Η δεξιότητα της αποτελεσματικής χρήσης των μαθηματικών εννοιών στην καθημερινή ζωή.

Ø   Η δεξιότητα χρήσης ποικίλων πηγών και εργαλείων πληροφόρησης, για την εξεύρεση, ανάλυση πληροφοριών.

Ø   Η δεξιότητα συνεργασίας σε ομαδικές εργασίες.

Ø   Η ικανότητα κριτικής επεξεργασίας πληροφοριών.

Ø   Η ικανότητα επίλυσης προβλημάτων.

Ø   Η αξιοποίηση γνώσεων και η υιοθέτηση αξιών κατάλληλων για τη διαμόρφωση προσωπικής άποψης στη λήψη αποφάσεων.

 

Γλώσσα: Εμπλουτισμός λεξιλογίου με τη μελέτη σχετικών κειμένων – ανάγνωση ποιημάτων. Παραγωγή ευφάνταστου ποιητικού λόγου, με θέμα το σχολείο.

     Καλλιέργεια προφορικού και γραπτού λόγου (διατύπωση απόψεων και τεκμηρίωσή τους). Παραγωγή συγκεκριμένων μορφών γραπτού λόγου (άρθρα, δημοσίευσή τους στην εφημερίδα της τάξης, οδηγίες, σύνταξη ερωτηματολογίου, για τη συνέντευξη).

     Αξιοποίηση γλωσσικών μέσων διαφορετικών μορφών λόγου.

     Χρήση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας, για ανάπτυξη της ποικιλίας των γλωσσικών δεξιοτήτων. 

     Έμφαση στο σκοπό, τη δομή και τα γλωσσικά μέσα που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή νοήματος στο κειμενικό είδος της αφήγησης και ανάλυση του τρόπου με τον οποίο οι συγκεκριμένες κάθε φορά γλωσσικές επιλογές ασκούν επιρροή στο συναισθηματικό κόσμο του αποδέκτη. Ενδο-ομαδική και διομαδική αξιολόγηση των κειμένων ως προς την επικοινωνιακή τους επάρκεια με βάση τα παραπάνω κειμενικά κριτήρια.

Μαθηματικά: Συγκρίσεις του αριθμού παιδιών παλιότερα και τώρα. Επεξεργασία στατιστικών στοιχείων για τα ποσοστά των παιδιών που δεν φοιτούσαν στο σχολείο παλιότερα. Ανακοίνωση και παράλληλη αναφορά στα αίτια της κατάστασης αυτής. (αγράμματοι γονείς, εργαζόμενα παιδιά κ.τ.λ.).

     Εύρεση Εμβαδού αιθουσών και προαυλίου χώρου. Όγκος αιθουσών, μέτρηση μήκους πλάτους, περιμέτρου.

Γεωγραφία: (Μελέτη Περιβάλλοντος). Κατασκευή χάρτη του χωριού και τοποθέτηση του σχολείου. Χώρες – Τοποθεσίες προέλευσης των μαθητών. Περιγραφή των Πολιτιστικών τους Παραδόσεων, παραγωγή ανάλογων κειμένων και δημοσίευσή τους στην εφημερίδα της Τάξης.

Φυσικές Επιστήμες: Παρατήρηση υλικών κατασκευής του σχολείου, (Πέτρες – Κονιάματα κ.λ.π., από πού προέρχονται τα υλικά αυτά (γειτονικό νταμάρι στο χωριό Πολυκάρπη). Στατικότητα του σχολείου σε σύγκριση με άλλες νεότερες κατασκευές. Αρχιτεκτονική του κτιρίου (παρόμοια σχολεία).

Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή: Δραστηριότητες ευαισθητοποίησης των παιδιών σε θέματα δικαιωμάτων, καθηκόντων και υποχρεώσεων στο σχολείο. Σεβασμός στους κανόνες λειτουργίας και στην υλικοτεχνική υποδομή του σχολείου.

     Σύνταξη δικαιωμάτων, καθηκόντων και υποχρεώσεων του παιδιού έναντι του σχολείου, όπως τα αντιλαμβάνονται τα παιδιά και κατασκευή ανάλογου πίνακα.

Ιστορία: Ιστορικές μαρτυρίες για την Ιστορία του σχολείου, (αφηγήσεις ηλικιωμένων ανθρώπων και καταγραφή τους (μαγνητόφωνο)). Ιστορικά και κοινωνικά γεγονότα της Ελλάδας και των άλλων χωρών, σχετικά με το θέμα. Παρατήρηση από κοντά των τοποθεσιών του σχολείου, στην Ιστορική του διαδρομή.

Θρησκευτικά: Παλαιότερα τα παιδιά πήγαιναν κάθε Κυριακή στην εκκλησία με το σχολείο. Γιορτή τριών Ιεραρχών. Πολιούχος του χωριού. Εθνικές εορτές κ.τ.λ.

Αισθητική Αγωγή: Θεατρικό Παιχνίδι. Ζωγραφική (εικαστικές κατασκευές). Χειροκατασκευή (κατασκευή του σχολείου από χαρτόνι και πηλό). Συγκέντρωση σχετικού υλικού (φωτογραφίες). Μουσική (τραγούδια σχετικά με το σχολείο, μελοποίηση ποιήματος γραμμένο από τα παιδιά).