Τ Ο    Κ Ρ Α Σ Ι
 

 

 

 


h

 

 

 

 

  Μια εργασία των παιδιών της Ε΄τάξης στα πλαίσια της

Ευέλικτης Ζώνης
 

 

 

 

 

 

 


 

Σχολική χρονιά: 2002-2003

Υπεύθυνος Εκπαιδευτικός: Γιάννης Αλεξανδρόπουλος

 

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η τάξη μας φέτος αποφάσισε να κάνει μια εργασία πάνω στο κρασί. Αφορμή στάθηκε το γεγονός ότι εκείνες τις μέρες ο κόσμος εδώ στα Φιλιατρά, τρύγαγε τα αμπέλια του και έφτιαχνε κρασί. Ο δάσκαλός μας μας έφερε λίγα σταφύλια και η διαδικασία άρχισε. Πριν ξεκινήσουμε όμως κουβεντιάσαμε για το θέμα αυτό στην τάξη και προγραμματίσαμε τις δραστηριότητές μας.

 

 

 

 

 

 

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

 

 

 

                     Ετυμολογία                                 Πάτημα σταφυλιών                                                               

   Ζωγραφική

                                             Συνταγή               Παρακολούθηση   βρασμού

                                                                                             Πετιμέζι 

               Εμφιάλωση

ΚΡΑΣΙΜυθολογία                                                                 Επίσκεψη στο χημείο                                                                            

                                                                         

Ετικέτα    

                                             

           Τσίπουρο                                       Συνέντευξη

             Ξίδι                                                           Αμπέλι                                                                                                                      

                                                            Αλληλογραφία

                                  Παραμύθι 

 

 

 

 

 

 

 

ΣΚΟΠΟΣ

 

 

 

Την εργασία αυτή την κάνουμε για να μάθουμε περισσότερα πράγματα σχετικά με το κρασί. Να παρακολουθήσουμε δηλαδή όλη τη διαδικασία παρασκευής κρασιού. Πώς το φτιάχνουμε, πού το βάζουμε, πώς βράζει. Ακόμα θέλουμε να μάθουμε για το πώς σχετίζεται το κρασί με τη μυθολογία, με το παραμύθι, με τη θρησκεία.

 

ΣΤΟΧΟΙ

 

 

 

Στόχοι μας είναι:

1.    Να μάθουμε τι εξετάζει ο οινολόγος στο χημείο.

2.    Να πληροφορηθούμε για την καλλιέργεια του αμπελιού.

3.    Να εμφιαλώσουμε κρασί σε μπουκαλάκια και να βάλουμε τις δικές μας ετικέτες.

4.    Να βρούμε παροιμίες για το κρασί.

5.    Να μάθουμε πώς γίνεται το τσίπουρο, το ξίδι, η μουσταλευριά και το πετιμέζι.

6.    Να αλληλογραφήσουμε με βιομηχανίες που εμφιαλώνουν κρασιά και με βιομηχανίες που κατασκευάζουν μπουκάλια.

 

ΟΜΑΔΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

 

1.Ειρηλένα Χρονοπούλου, Χαράλαμπος Αλευράς, Μαριάννα Κώτσου, Πέτρος Καλογερόπουλός.

 

2. Κωνσταντίνα Κανελλοπούλου, Λάμπρος Καλογερόπουλος, Εβίτα Αθανασοπούλου, Ηλίας Τσαφαράς, Ιωάννα Γεωργακά.

 

3.Κωνσταντίνος Παγάνης,  Μαρία Γιάννη,  Αλέξανδρος Πιτταράς, Μάριος Μπάιμπος, Κυριάκος Γεωργακόπουλος

 

 

Πάτημα σταφυλιών

Μια μέρα ο δάσκαλός μας μας έφερε μερικά σταφύλια. Πριν αρχίσουμε την διαδικασία, πλύναμε τα χέρια μας αφού τα σταφύλια δεν θα τα πατάγαμε σε ληνό, όπως συνηθίζεται, μα θα τα λιώναμε με τα χέρια σε ένα σουρωτήρι.

Όλα τα παιδιά περιμέναμε με τη σειρά μας για να στύψουμε από λίγα σταφύλια ο καθένας. Όταν τελειώσαμε, πλύναμε καλά όλα τα πράγματα που χρησιμοποιήσαμε, πλύναμε τα χέρια μας και μπήκαμε στην τάξη μας, αφού πρώτα βάλαμε το μούστο μας σε ένα μικρό γυάλινο βαρελάκι για να βράσει. Φροντίσαμε όμως να κρατήσουμε σε ένα μπουκαλάκι λίγο για να το πάμε στο χημείο.

 

 

Επίσκεψη στο χημείο.

 

Ο κύριός μας είχε πάρει τηλέφωνο μια χημικό και αφού συνεννοήθηκε μαζί της πήγαμε στο χημείο για να μας εξετάσει το

κρασί. Αυτή μας έδειξε πώς

γίνεται ο έλεγχος του κρασιού και μας απάντησε ευχαρίστως στις ερωτήσεις μας. Φεύγοντας μας έδωσε και τα ανάλογα χημικά

για να ρίξουμε στο κρασί μας.

 

                                                  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Συνέντευξη με την οινολόγο

Ερώτηση: Γιατί μεθάει το κρασί;

Απάντηση: Το κρασί μέσα έχει οινόπνευμα. Το οινόπνευμα όταν μπει στον οργανισμό ζαλίζει, αν βέβαια πιεις παραπάνω από αυτό που πρέπει.

 

Ερώτηση: Γιατί ρίχνουμε φάρμακα;

Απάντηση: Πρώτα απ’ όλα βάζουμε ένα φάρμακο για να αποστειρώσουμε το κρασί από διάφορα μικρόβια. Αυτό νεκρώνει κάποια επιζήμια μικρόβια τα οποία πάνε κάτω στη λάσπη και μένουν μόνο τα απαραίτητα που κάνουν τη ζύμωση. Αυτά δηλαδή που δουλεύουν τρώγοντας τη ζάχαρη του γλυκού μούστου. Τρώνε τη ζάχαρη και βγάζουν το οινόπνευμα.

 

Ερώτηση: Πώς βράζει το κρασί;

Απάντηση: Γίνεται ζύμωση με τους μύκητες που βρίσκονται απ’ έξω από τις ρόγες του σταφυλιού. Για το λόγο αυτό και δεν πρέπει να τρυγάμε αμέσως μετά από βροχή;

 

Ερώτηση: Πότε πρέπει να τρυγάμε;

Απάντηση: Τέλος Αυγούστου με αρχές Σεπτέμβρη πρέπει να κόβουμε μερικά σταφύλια και να τα  γραδάρουμε. Να μετράμε δηλαδή τους βαθμούς του μούστου που αυτά βγάζουν. Αν είναι ο βαθμός 12-13 τότε τρυγάμε.

 

Ερώτηση: Αν ο μούστος έχει περισσότερους βαθμούς;

Απάντηση: Δεν πειράζει. Θα του ρίξουμε νερό και θα το κάνουμε να γίνει 13 βαθμοί. Αν πάλι είναι λιγότεροι οι βαθμοί του, τότε θα χρειαστεί να προσθέσουμε ζάχαρη, ή κομμένη σταφίδα.

 

Ερώτηση: Στο χημείο τι ακριβώς κάνετε;

Απάντηση: Διορθώνουμε το βαθμό και την οξύτητα του κρασιού.

 

Ερώτηση: Γιατί μερικές φορές ξινίζει το κρασί;

Απάντηση: Είναι πολλές οι αιτίες. Κατ’ αρχάς υπάρχουν πολλές αρρώστιες. Μην ξεχνάτε πως θα πρέπει να τηρούνται οι συνθήκες καθαριότητας. Για παράδειγμα η αποθήκη που έχουμε βάλει το κρασί πρέπει να είναι πολύ καθαρή, να ασβεστώνεται, να απομακρύνονται τα σκόρδα, τα κρεμμύδια κλπ. Αφού ο μούστος τραβάει τις οσμές. Ύστερα πρέπει να προσέχουμε τη θερμοκρασία γιατί το κρασί αν βρίσκεται σε χώρο όπου η θερμοκρασία είναι πάνω από 32ο C το κρασί θα χαλάσει.

 

Ερώτηση: Πώς φτιάχνεται το ξίδι;

Απάντηση: Φτιάχνεται με μια άλλη διαδικασία. Κατ’ αρχάς αφήνεις ένα αδύνατο κρασί στο βαθμό ή προσθέτεις νερό για να το αδυνατίσεις. Στη συνέχεια προσθέτεις μαγιά ξιδιού και το αφήνεις να πάρει αέρα. Έτσι σιγά σιγά θα γίνει το ξίδι.

 

Ερώτηση : Πότε κλείνουμε το βαρέλι;

Απάντηση: Θα μας πει ο χημικός. Παλιά το έκλειναν σε 40 ημέρες. Σήμερα όμως αν εξετάσει ο χημικός και μας πει πως έχει τελειώσει ο βρασμός και ότι μπορούμε να το κλείσουμε, το κάνουμε κι ας έχουν περάσει 20 μέρες.

 

 

 

 

 

Παρακολούθηση του βρασμού:

 

Αφού βάλαμε τα χημικά στο κρασί μας το ανακατώσαμε και το αφήσαμε σ’ ένα σκιερό μέρος για να βράσει. Επειδή το βαρέλι μας ήταν γυάλινο μας διευκόλυνε στις παρατηρήσεις μας. Βάλαμε και το αυτί μας επάνω και ακούσαμε το βρασμό.

 

Κλείσιμο του βαρελιού:

Μετά από κάμποσες μέρες και όταν ο βρασμός είχε σταματήσει κλείσαμε το βαρέλι μας. Είχαμε κιόλας φτιάξει το δικό μας κρασί.

 

Αλληλογραφία

Με τη βοήθεια του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, στείλαμε ένα μήνυμα στη βιομηχανία «ΓΙΟΥΛΑ» που κατασκευάζει γυάλινα σκεύη και τους παρακαλέσαμε να μας στείλουν 15 μικρά μπουκαλάκια για να εμφιαλώσουμε το κρασί μας.  Μας έστειλαν δωρεάν τα μπουκαλάκια, αλλά και πληροφορίες για το γυαλί που θα χρησιμοποιήσουμε άλλη φορά και σε άλλο θέμα. Τους ευχαριστούμε πολύ.

Να τι τους γράψαμε:

[Αγαπητοί μας φίλοι γεια σας.

 Λέγομαι Γιάννης Αλεξανδρόπουλος και είμαι δάσκαλος στο 3ο Δημοτικό σχολείο Φιλιατρών. Με τους μαθητές μου έχουμε κάνει ένα πρόγραμμα για το κρασί. Πατήσαμε σταφύλια είδαμε το βρασμό, πήγαμε μούστο στο χημείο και τώρα βρισκόμαστε στη φάση ..της εμφιάλωσης. Αλλά μας λείπουν τα πολύ μικρά μπουκαλάκια(μινιατούρες) όπου θα κολλήσουμε αυτοκόλλητα με τη ..φίρμα μας!!!

Από σας ζητάμε να μας στείλετε(με αντικαταβολή στο ταχυδρομείο) 15 τέτοια μπουκαλάκια καθώς και πληροφορίες για την επεξεργασία του γυαλιού που ίσως αποτελέσει το θέμα για μια άλλη εργασία.

Σας ευχαριστούμε προκαταβολικά]

 

 

Ετυμολογία

Από πού προέρχεται η λέξη κρασί:

 

ΤΟ ΚΡΑΣΙ

 

Η λέξη κρασί προέρχεται από το ρήμα της αρχαίας ελληνικής γλώσσας «κεράννυμι» που σημαίνει αναμιγνύω, αραιώνω. Οι αρχαίοι τον οίνο(κρασί) το έπιναν αναμιγμένο με νερό. Το ανακάτεμα δε, γινόταν στα ειδικά δοχεία, τους κρατήρες.

 

 

ΜυθολογίαΗ ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΟΥ ΔΙΟΝΥΣΟΥ

 

Πρέπει να ξέρετε όλοι τον Δία, τον πατέρα των Θεών του Ολύμπου. Ο Δίας είχε πολλές γυναίκες. Όταν είχε την Ήρα, αγάπησε και μια άλλη. Τη Σεμέλη. Η Ήρα δεν το ήξερε, αλλά κάποια στιγμή το έμαθε. Νευρίασε τόσο ώστε ήθελε να βάλει το Δία να σκοτώσει τη Σεμέλη. Του ζήτησε λοιπόν να παρουσιαστεί μπροστά της με όλους τους κεραυνούς και τις αστραπές του. Έτσι κι έγινε. Όταν ο Δίας έφτασε στο παλάτι της Σεμέλης η οποία ήταν έγκυος, το πλούσιο παλάτι πήρε φωτιά. Ο Δίας θέλοντας να σώσει το παιδί, τής άνοιξε την κοιλιά και της πήρε το μωρό.

Το έβαλε στο μπούτι του για να ζεσταθεί και μετά από λίγο καιρό ο Διόνυσος γεννήθηκε από το γόνατο του Δία, όπως βγαίνει και το σταφύλι από το γόνατο του κλήματος.

 

 

 

 

 


ΞΙΔΙΠαίρνουμε   ένα   μπουκάλι   κρασί   βάζουμε   μέσα   στο   κρασί   ένα  ποτηράκι   παλιό    ξίδι. Ανακατεύουμε   και   αφήνουμε   το   μπουκάλι   ανοιχτό   μέχρι   το   κρασί   να    μυρίζει   σαν   ξίδι.

Αυτό   γίνετε   μετά   από   ένα   μήνα.

 

 

 

 

 

 

 

 

ΠΕΤΙΜΕΖΙΠαίρνουμε     τον    μούστο  απ’ την  αρχή   του    πατήματος .  Τον     βάζουμε    σε    μια    μεγάλη   κατσαρόλα   και   τον    αφήνουμε   να    βράσει  .Στη    μέση    του   βρασίματος   βάζουμε   ένα   πανί   με    στάχτη    μέσα   στο     μούστο   και   το   αφήνουμε   για   λίγη   ώρα, μετά     το    βγάζουμε  και   αφήνουμε   να   βράσει   ο    μούστος    μέχρι    να   γίνει    πετιμέζι . Με  το   πετιμέζι    μπορείς  να   φτιάξεις   μουστοκούλουρα, μουσταλευριά   και   ένα   γλυκό   που   το   λένε   μελαχρινό.          

 

                                  

 

 

 

 

 

ΜΟΥΣΤΟΚΟΥΛΟΥΡΑ

Βάζουμε    σε  ένα  μπολ  ένα  κιλό  αλεύρι  και  μετά  ρίχνουμε  ένα   ποτήρι  πορτοκαλάδα,     ένα    φακελάκι  μπεικίν  πάουντερ, και  λίγο  πετιμέζι και  μετά τα  ανακατεύουμε και αρχίζουμε  το  ζύμωμα. Μόλις γίνει η ζύμη  πλάθουμε  τα  κουλουράκια  σε  διάφορα  σχέδια. Μετά  τα βάζουμε  να  ψηθούν . 

 

 

 

 

ΣΥΝΤΑΓΕΣ

1. Μανιτάρια αλα κρεμ

 

Υλικά

1 κουτί κρέμα γάλακτος.

1 κονσέρβα μανιτάρια 400 γραμμ περίπου

Μισή κουταλιά της σούπας βούτυρο.

Λίγο κρασί

 

Εκτέλεση

Σε ένα σαγανάκι ρίχνουμε μισή κουταλιά της σούπας βούτυρο, καβουρντίζουμε τα μανιτάρια γυρίζοντάς τα πολλές φορές να φύγει το ζουμί τους.Μόλις στεγνώσουν ρίχνουμε τη μισή κρέμα γάλακτος και ανακατεύουμε.

Χαμηλώνουμε τη φωτιά και τα σβήνουμε με ….κρασί.

 

 

 

 

 

 

 

 

2.ΧΟΙΡΙΝΟ ΚΡΑΣΑΤΟ

 

Υλικά παρασκευής για 6 άτομα

6 μπριζόλες χοιρινές
4 κουταλιές σούπας ελαιόλαδο
4 κουταλιές σούπας βούτυρο
2 μέτρια κρεμμύδια
1 ποτήρι κρασί κόκκινο
½ κουτί τοματοχυμό ή δύο κουταλιές της σούπας τοματοπολτό
3 φύλλα αποξηραμένο φασκόμηλο
1 κουτάλι γλυκού ρίγανη
1 φύλλο δάφνης
αλάτι
πιπέρι

Βάζετε σε κατσαρόλα το βούτυρο με το ελαιόλαδο και ροδίζετε καλά τις μπριζόλες και από τις δύο πλευρές. Τις βγάζετε στραγγισμένες από την κατσαρόλα και στη θέση τους ροδίζετε τα ψιλοκομμένα κρεμμύδια.
Ρίχνετε το κρασί , τα μυρωδικά, αλάτι πιπέρι και τον τοματοχυμό ή διαλυμένο τον τοματοπολτό σε μία κούπα ζεστό νερό. Τοποθετείτε πάλι τις μπριζόλες στη σάλτσα και σιγοβράζετε για 4Ο λεπτά περίπου. Αν χρειασθεί προσθέτετε λίγο ακόμη νερό. Σερβίρετε τις μπριζόλες ζεστές, με πατάτες τηγανητές , ρύζι, μακαρόνια.

 

 

. .....καλή όρεξη !!!!!!!

(Τη συνταγή αυτή τη βρήκαμε στο Ίντερνετ)

 

 

ΠΑΡΑΜΥΘΙ

Το ξύλο του Μάρτη

 

Μια φορά κι έναν καιρό στο σπίτι του γέρου χρόνου  είχαν μαζευτεί οι δώδεκα μήνες. Ήταν μεσημέρι και ο Ιανουάριος είπε ΄΄Δεν πάμε να πιούμε το κρασί.΄΄ Ναι, ναι, είπαν όλοι με ένα στόμα. Το βαρέλι είχε δώδεκα τρύπες. Ο Μάρτης, που ήταν ο πιο γέρος και του άρεσαν πολύ οι φάρσες, σκάρωσε μια στους αδερφούς του. Τους είπε ΄΄Αδέρφια, επειδή είμαι γέρος, ο πιο γέρος και δεν μπορώ να σκύψω, να πάω στο τελευταίο που είναι ο Ιανουάριος και να ποιώ ξαπλωμένος κρασί. Ο Ιανουάριος  δέχτηκε. Έτσι ο Μάρτης πρώτος ,ο Ιανουάριος δεύτερος και οι υπόλοιποι με τη σειρά. Όμως κάτι περίεργο γινόταν. Για τον Δεκέμβριο δεν είχε άλλο κρασί. Μετά άρχισαν και οι άλλοι μήνες να μην έχουν άλλο κρασί ώσπου τελείωσε και του Ιανουάριο.  Όμως  ο  Μάρτης έπινε ακόμα κρασί. Οι έντεκα μήνες κατάλαβαν το σχέδιο του Μάρτη και του έδωσαν ένα γερό ξύλο. Από τότε λένε όταν έχει λιακάδα ο Μάρτης γελάει για τη φάρσα που σκάρωσε, και όταν βρέχει ο Μάρτης θυμάται το ξύλο που έφαγε.

 

 

ΤΣΙΠΟΥΡΟ

Από τα τσίπουρα που απομένουν μετά το πάτημα των σταφυλιών βγάζουν τη ρακή. Η απόσταξη γίνεται με τη βοήθεια ειδικών καζανιών, τα λεγόμενα ρακοκάζανα. Τη ρακή πέρα από ποτό τη χρησιμοποιούν και σαν φάρμακο.

(Από το βιβλίο του Παιδαγωγικού  Ινστιτούτου: «Αγροτική Παράδοση και Λαϊκή Τέχνη» )

 

 

 

 

 


ΤΟ  ΚΡΑΣΙ  ΣΤΗ  ΘΡΗΣΚΕΙΑ  ΜΑΣ

Στα  Ιεροσόλυμα  είναι  μια  πόλη  που  την   λένε  Κανά,  εκεί  γινότανε  κάποιος    γάμος  και κάλεσαν και τον Κύριο  να πάει.  Στο τραπέζι  που είχε ο  γαμπρός  τους  καλεσμένους  σώθηκε   το  κρασί. Τότε  η μητέρα  του η Παναγία  που το  είδε  είπε  στους  υπηρέτες  που  σερβίριζαν  το κρασί, να  γεμίσουν  τις  μεγάλες  στάμνες  που  ήταν  με  νερό.  Οι υπηρέτες  και  η  Παναγία  μας  πήγε  στο  παιδί  της  το  Χριστό  και  του  είπε  κρασί  δεν  υπάρχει. Τότε ο Χριστός  ευλόγησε το νερό κι έγινε ένα

υπέροχο κρασί. Επίσης η Μεγάλη  Πέμπτη μας  θυμίζει  τα  λόγια   του  Kυρίου  όταν  έκανε  για  τελευταία   φορά  το  Μυστικό   δείπνο  με  τους  του, τότε  που  τους  έπλυνε  τα  πόδια  για  να  δείξει  να  είμαστε  ταπεινοί. Πήρε  το  κρασί  στα  χέρια  του  που  ήταν  στο  ποτήρι  και  τους  είπε. Τούτο  είναι  το  αίμα μου και το ψωμί  και τούτο  είναι το σώμα μου. Τα  ευλόγησε. Αυτό να  κάνετε  και  εσείς  πάντοτε  για  να ζήσετε  αιώνια .Γι  αυτό  φτιάχνουμε  τα  πρόσφορα  και  πηγαίνουμε  κρασί  και  ευλογούνται  και  γίνονται  σώμα  και  αίμα  κυρίου. Έτσι  όλοι  οι  χριστιανοί  πηγαίνουν  και  κοινωνούν  για  να  έχουν  ζωή  αιώνια  όπως  είπε  ο  Κύριος. 

 

ΕΚΔΡΟΜΗ

Να σημειώσουμε πως στην παραπάνω εκδρομή, δεν μπορέσαμε να πάμε στο Μουζάκι όπου θα παρακολουθούσαμε την εμφιάλωση του κρασιού μας. Πήγε όμως ο δάσκαλός μας μόνος του και τράβηξε φωτογραφίες

.

 

 

 

 

                                    

 

Ε Τ Ι Κ Ε Τ Α

Το κρασί μας εμφιαλώθηκε στα μπουκαλάκια

και στη συνέχεια φτιάξαμε στον υπολογιστή την παρακάτω ετικέτα,

 

 

            

    ...Το κρασί

                       της Ε΄ τάξης

 

 

Η γέννηση του  Διόνυσου                           3οΔημ.   Σχολείο Φιλιατρών

                                                                          Ευέλικτη ζώνη

                                                                                              2002-2003            

την τυπώσαμε σε αυτοκόλλητα

και να το αποτέλεσμα

 

 

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

 

Ολοκληρώσαμε την εργασία που κάναμε για το κρασί και σίγουρα μάθαμε πολλά πράγματα. Μάθαμε πώς γίνεται το κρασί, παρακολουθήσαμε όλη τη διαδικασία από τη στιγμή που στύψαμε τα σταφύλια και φτιάξαμε μούστο, μέχρι που το εμφιαλώσαμε.

Μάθαμε για το ξίδι, για τα γλυκά που φτιάχνουμε με μούστο, βρήκαμε σχετικές συνταγές, αναζητήσαμε πληροφορίες από τη μυθολογία, από τη θρησκεία. Βρήκαμε την ετυμολογία της λέξης «κρασί», βρήκαμε ανάλογο παραμύθι, αλληλογραφήσαμε με το εργοστάσιο γυαλιού «Γιούλα» απ’ όπου μας έστειλαν  μικρά μπουκαλάκια για την εμφιάλωση του κρασιού μας,   επισκεφτήκαμε τον οινοποιητικό συνεταιρισμό «Νέστωρ».Μας άρεσε πολύ αυτή η εργασία

 

 

 

 

 

 

 

ΤΕΛΟΣ