ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΥΕΛΙΚΤΗΣ ΖΩΝΗΣ

 

«ΔΙΑΤΡΟΦΗ & ΥΓΕΙΑ»

 

1.      Κριτήρια επιλογής του θέματος

Η επιλογή του θέματος έγινε με κριτήριο την ανάγκη να μυηθούν τα παιδιά από μικρή ηλικία στη διάκριση των τροφίμων σε υγιεινά και μη, να προστατευθούν από τη διαφήμιση καθώς και να αλλάξουν τις καθημερινές διατροφικές τους συνήθειες (υπερκατανάλωση γλυκών, αναψυκτικών κ.λ.π.).

 

2.      Στόχοι του προγράμματος

Στόχοι μας είναι:

 

3.      Μεθοδολογία Προγράμματος

Η μεθοδολογική προσέγγιση του προγράμματος θα γίνει με τη μέθοδο project. Οι μαθητές χωρίστηκαν σε 5 ομάδες των 5 ατόμων. Εργάστηκαν ομαδικά, αλλά και ατομικά όπου χρειάστηκε.

 

4.      Δραστηριότητες

 

5.      Σύνδεση με τα άλλα μαθήματα.

Α) Γλώσσα: παραγωγή γραπτού και προφορικού λόγου μέσα από ερωτηματολόγια, συνεντεύξεις, συλλογές, έρευνες και αναζητήσεις. Σχετικά κείμενα από το βιβλίο της Γλώσσας «Χρησιμοποιείτε αφρόλουτρο Μπλουμ-Μπλουμ» (για τη διαφήμιση),«Η σοφία της γαρίδας», «Το ψάρεμα του αστακού», μέρος 4ο, σελ. 18, 37 και 48 αντίστοιχα, «Το παραγάδι», σελ. 84, μέρος 3ο .

Β) Μαθηματικά: στατιστικές έρευνες, προβλήματα, εκτέλεση πράξεων με τον υπολογισμό των θερμίδων.

Γ) Ιστορία: πληροφορίες για την πορεία των διατροφικών συνηθειών στο πέρασμα των χρόνων.

Δ) Εμείς και ο κόσμος: σύνδεση με τα κείμενα του βιβλίου της δ’ τάξης, δεύτερο μέρος, όπως «Πως τρέφεται ο άνθρωπος», σελ. 42, «Η γεωργία στην Ελλάδα», σελ. 58, «Η αλιεία στην Ελλάδα», σελ. 69, «Η κτηνοτροφία στην Ελλάδα», σελ. 65 & 80. Γνωριμία με το σώμα μας μέσα από σχετικά CD.

Ε) Αισθητική αγωγή: ζωγραφική, κολάζ, θεατρικό.

ΣΤ) Η/Υ: παρακολούθηση των εκπαιδευτικών CD «Παίζω και μαθαίνω με τη…διατροφή, παρέα με τον Μίλτο το μήλο», «Βιολογικά προϊόντα», καθώς και παρουσιάσεις PowerPoint από το διαδίκτυο.

 

 

6.      Εποπτικό υλικό

 

7.    Αξιολόγηση – Συμπεράσματα

 

 

 

 

«ΔΙΑΤΡΟΦΗ & ΥΓΕΙΑ»

 

ΕΡΕΥΝΑ: ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΩΝ ΣΥΝΗΘΕΙΩΝ ΓΙΑ ΜΙΑ (1) ΕΒΔΟΜΑΔΑ

 

ημέρα

 

 

 

 

 

 

 

πρωινό

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

κολατσιό

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

μεσημεριανό

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

απογευματινό

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

βραδινό

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Όνομα: __________________________________________

 

 

 

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ

 ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΩΝ ΣΥΝΗΘΕΙΩΝ ΓΙΑ ΜΙΑ (1) ΕΒΔΟΜΑΔΑ

 

 

πρωινό

κολατσιό

μεσημεριανό

απογευματινό

βραδινό

γάλα

42

πίτες

10

κρέας

13

φρούτα

13

γάλα

27

δημητριακά

2

σάντουιτς

6

σούπες

11

γάλα

7

τοστ/σάντουιτς

6

ψωμί-μερέντα

1

πίτσα

5

κοτόπουλο

6

μερέντα

6

ζυμαρικά

4

ψωμί με μέλι

1

γαριδάκια

4

ζυμαρικά

5

σάντουιτς

4

γιαούρτι

3

πίτσα

1

χυμός

4

όσπρια

5

κρουασάν

3

γλυκό

3

 

 

κρουασάν

2

λαχανικά

4

γιαούρτι

2

πίτσα

3

 

 

φρούτα

2

πατάτες

4

τσουρέκι

1

πατάτες

2

 

 

λουκουμάς

2

ρύζι

3

γλυκό

1

σούπα

2

 

 

ψωμί-μερέντα

2

ψάρι

1

σοκολάτα

1

κοτόπουλο

1

 

 

κουλούρι

1

 

 

τυρόπιτα

1

ρύζι

1

 

 

μπουγάτσα

1

 

 

γαριδάκια

1

σαλάτα

1

 

 

τσουρέκι

1

 

 

 

 

κρουασάν

1

 

 

 

 

 

 

 

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΥΕΛΙΚΤΗΣ ΖΩΝΗΣ – ΤΑΞΗ: Δ΄

 

«ΔΙΑΤΡΟΦΗ & ΥΓΕΙΑ»

 

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΩΝ ΣΥΝΗΘΕΙΩΝ ΓΙΑ ΜΙΑ (1) ΕΒΔΟΜΑΔΑ

 

Α΄ ΠΡΩΙΝΟ

 

Β΄ΚΟΛΑΤΣΙΟ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Γ΄ΜΕΣΗΜΕΡΙΑΝΟ

 

Δ΄ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΟ

 

Ε΄ΒΡΑΔΙΝΟ

 

 

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΥΕΛΙΚΤΗΣ ΖΩΝΗΣ

«ΔΙΑΤΡΟΦΗ & ΥΓΕΙΑ»

 

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 4

ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: …..   ΟΝΟΜ/ΝΥΜΑ: …………………………

 

«ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ»

Α) Αλλάζουν οι διατροφικές μας συνήθειες σε σχέση με κάποιες

     Θρησκευτικές Γιορτές;

 

 

 

Β) Γράψτε τι τρώμε συνήθως τις μεγάλες γιορτές. Φέρτε και ανάλογο

     υλικό (φωτογραφίες κ.ά.) αν έχετε.

J    Τα Χριστούγεννα σήμερα,

 

 

       παλιότερα

 

 

J    Το Πάσχα

 

 

J    Στα μνημόσυνα

 

 

J    Στους γάμους

 

 

J    Στις ονομαστικές γιορτές

 

 

J    Στα γενέθλια

 

 

J    Την Καθαρά Δευτέρα

 

 

Ποιες άλλες μέρες νηστεύουμε και τι τρώμε;

 

 

 

 

ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ: «ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ» - ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ                         Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ

Αρχαία Ελλάδα                                                                                                              Ο Αθηναίος, ο συγγραφέας των Δειπνοσοφιστών, που έζησε τον 3ο μ.Χ. αιώνα, περιγράφει ένα δείπνο που έδωσε ο εύπορος Κάρανος επ' ευκαιρία των γάμων του.   
Στην αρχή, λέει, προσφέρθηκε σε κάθε συνδαιτημόνα από ένα ασημένιο ποτήρι και ένα χρυσό διάδημα. Μετά, άρχισαν να έρχονται οι ασημένιοι και χάλκινοι δίσκοι με τα εδέσματα: Κοτόπουλα, πάπιες και χήνες ψητές, κατσικάκια, λαγοί, περιστέρια, τρυγόνια και πέρδικες.
Ακολούθησε ένα διάλειμμα για να παίξουν οι μουσικοί και οι αυλητρίδες. Δεύτερο μέρος με ψητό γουρουνόπουλο ξαπλωμένο ανάσκελα πάνω σε ασημένιο δίσκο. Την κοιλιά του την είχαν γεμίσει με ψητές τσίχλες και συκοφάγους, στρείδια και χτένια σκεπασμένα με κρόκους αβγών...
Γνωρίζουμε σήμερα ότι οι αρχαίοι μας πρόγονοι, ειδικότερα οι Μακεδόνες και οι Θεσσαλοί ...έτρωγαν καλά! Οι Μυκηναίοι, απο τον 15ο και 14ο αιώνα π.Χ., είχαν ως βασική τροφή τα δημητριακά και χρησιμοποιούσαν τις λέξεις "σίτος" και "κριθή" από την οποία έφτιαχναν και ένα ποτό σαν τη σημερινή μπύρα. . Επίσης, έτρωγαν πολλά σύκα, μέλι και τυριά.
 Μπορεί οι αρχαίοι να μην ήξεραν το ρύζι, τη ζάχαρη, το καλαμπόκι, την πατάτα, τη ντομάτα και το λεμόνι, αλλά χρησιμοποιούσαν μια μεγάλη ποικιλία από καρυκεύματα για το κυνήγι, πολλά κρεμμύδια, αγουρέλαιο αρωματισμένο με μέντα ή θυμάρι, έφτιαχναν γλυκίσματα από ψιλοκοσκινισμένο αλεύρι και μελωμένο κρασί!
Ο Θεόφραστος αναφέρει 5 ποικιλίες ραπανιών, διευκρινίζοντας ότι εκείνο της Βοιωτίας ήταν το πιο γλυκό. Ξέρουμε ότι οι αρχαίοι έτρωγαν τα ραπανάκια μαζί με το ψωμί για πρωινό! Από τον Πλάτωνα, τον Ησίοδο, τον Πλούταρχο και άλλους συγγραφείς, έχουμε αρκετές περιγραφές για τα δείπνα των αρχαίων.
Η αρχαία ελληνική διατροφή, αποτελεί σήμερα τη βάση πάνω στην οποία "οργανώνεται" κάθε υγιεινή δίαιτα στις περισσότερες περιοχές του κόσμου. Πόσοι, όμως, το γνωρίζουν αυτό;

Στην αρχαία Ελλάδα, οι Αθηναίοι πίστευαν ότι η ώρα του φαγητού παρείχε την ευκαιρία τροφής του πνεύματος όπως και του σώματος. Ξάπλωναν σε ανάκλιντρα ενώ έτρωγαν και συνόδευαν το γεύμα με μουσική, ποίηση και χορό. Τα υλικά που χρησιμοποιούνται είναι ελαιόλαδο, ψάρι, κρέας, κυρίως σε συνδυασμούς με λαχανικά. Χαρακτηριστικό είναι επίσης το γεγονός ότι οι αρχαίοι Έλληνες δεν χρησιμοποιούσαν πιρούνι, μόνο κουτάλι, μαχαίρι και χέρια. Επίσης, οι αρχαίοι μας πρόγονοι έπιναν σε κάθε γεύμα μικρές ή μεγάλες ποσότητες κρασιού για να τιμήσουν το Θεό Διόνυσο.

Βυζάντιο                                                                                                                         Οι αγρότες στο Βυζάντιο ήταν στην συντριπτική πλειοψηφία τους φτωχοί, με λιτή ενδυμασία και πενιχρή σίτιση. Η διατροφή του χωρικού ήταν κυρίως κριθαρένιο ψωμί, λαχανικά, φρούτα και νερό με προσθήκη κρασιού (για απολύμανση). Σε εποχές πείνας μοιραζόταν ο αγρότης με τα ζώα του φλούδες σιταριού, πίτουρα και βελανίδια. Οι βυζαντινοί φεουδάρχες διαβιούσαν, προφανώς πολύ καλύτερα ντυμένοι και με καλύτερη διατροφή. Στο Βυζάντιο, τα ζυμαρικά σερβίρονταν ως γλυκό με μέλι και κανέλλα. Συνέχεια αυτής της γαστρονομικής συνήθειας είναι τα Χριστουγεννιάτικα "μελομακάρονα".                                                                                                          Το Βυζάντιο μας κάνει το τραπέζι                                                                              Με ψάρια, κρέας χοίρου, ψωμί, ελιές, λαχανικά, όσπρια , ξηρούς καρπούς και οξύγαλαν (ξινόγαλο) τρέφονταν οι Βυζαντινοί. Αγαπημένο "ντρέσιγκ" ήταν το γάρον (σάλτσα από εντόσθια ψαριού, ξύδι, αλάτι και λάδι) που το τοποθετούσαν στο "σαλτσάριον" (σημερινή σαλτσιέρα).Το φαγητό, τοποθετούνταν σε κοινό μεγάλου μεγέθους σκεύος (πινάκιο) και μεταφέρονταν στα στόματα των συνδαιτυμόνων με τα κοχλιάρια (κουτάλια), με τα χέρια ή με μια μπουκιά ψωμιού.                                                          Το κρέας , τα "λευκά" ψάρια και ο "καθαρός" ή "μεταξωτός" άρτος (το αλεύρι κοσκινίζονταν σε λεπτή μεταξωτή σίτα) βρίσκονταν κυρίως στα τραπέζια των αυτοκρατόρων και των πλουσίων ευγενών, ενώ τα μικρά κυρίως παστά ψάρια, ο "ρυπαρός" ή "πιτεράτος" (από κριθάρι και πίτουρα) άρτος, τα λαχανικά και τα όσπρια, το τυρί και το λαρδί αποτελούσαν διατροφή για τους φτωχούς.
           «Αν υπολογίσουμε μάλιστα πως επί 180 και πλέον ημέρες το χρόνο οι Βυζαντινοί νήστευαν σκληρά καθώς όριζε η εκκλησία, μόνο για το μισό χρόνο μπορούσαν να επιλέξουν κρέατα, ψάρια και άλλες ακριβές αλλά και δυσκολοσυντήρητες τροφές. Τα σκεύη των βυζαντινών ήταν συνήθως πήλινα, ξύλινα ή γυάλινα, των αυτοκρατόρων συχνά βαρύτιμα ασημένια και χρυσά , εγχάρακτα, διακοσμημένα (με παραστάσεις ζώων, φυτών και με ανθρώπινες μορφές) αλλά και χάλκινα, στοιχείο που συμβάλλει ιδιαίτερα στις συχνά αναφερόμενες στις πηγές, δηλητηριάσεις των βυζαντινών (από την οξείδωση του χαλκού ή του σιδήρου).
           Το κρασί, απαραίτητο συμπλήρωμα των βυζαντινών δείπνων, πίνονταν αρχικά αραιωμένο με νερό αλλά στα μεσοβυζαντινά "καθαρό".

 

 

ΦΥΛΛΟ  ΕΡΓΑΣΙΑΣ 6

Ονοματεπώνυμα μαθητών:………………………………………………………….....

………………………………………………………………………………………….

Ομάδα……

Διαβάστε προσεκτικά το κείμενο του Αθήναιου και απαντήστε στις παρακάτω ερωτήσεις:

1.      Ποια σερβίτσια αναφέρεται ότι χρησιμοποιούσαν οι Αρχαίοι Έλληνες; Τι παρατηρείτε για το υλικό κατασκευής τους; Τι συμπεραίνετε;……………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

2.      Ποια είδη διατροφής (φαγητά) αναφέρονται; Υπάρχουν κάποια που δεν υπάρχουν σήμερα ή  διαφέρουν;………………………………………………………………

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

3.      Ποια υλικά και τρόφιμα δε γνώριζαν οι αρχαίοι;

………………………………………………………………………………………

4.      Τι έπιναν οι αρχαίοι μαζί με το φαγητό τους;………………………………………

5.      Με τι έτρωγαν τα φαγητά τους οι αρχαίοι; ………………………………………………………………………………………

6.      Τι ήταν κυρίως τα γλυκίσματα των Αρχαίων και των Βυζαντινών; ……………….

………………………………………………………………………………………

7.      Τι έτρωγαν οι φτωχοί και τι οι πλούσιοι στο Βυζάντιο:

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

 

 

 

 

 

ΘΕΡΜΙΔΕΣ

 

Ο άνθρωπος είναι μια πολύπλοκη ζωντανή «μηχανή», που χρειάζεται ενέργεια για να λειτουργήσει. Πηγή ενέργειας για τον άνθρωπο είναι τα τρόφιμα και τα ποτά. Την ενέργεια που παράγει η κάθε τροφή τη μετράμε με τη θερμίδα (Kcal).

Τα παιδιά ηλικίας 9-12 ετών χρειάζονται περίπου 70 θερμίδες ανά 1 κιλό βάρους τους. Οι ενήλικοι άνδρες χρειάζονται 3.000 – 3.500 θερμίδες την ημέρα, ενώ οι γυναίκες 2.500 – 2.950 θερμίδες.

 

ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ ΘΕΡΜΙΔΩΝ ΑΝΑ ΩΡΑ

 

Διάβασμα-μελέτη

119

Γυμναστική

300

Ποδήλατο

600

Χορός

600

Ανέβασμα σκάλας

1086

Τρέξιμο

900

Ποδόσφαιρο

546

Ύπνος

50

Ξεκούραση

70

Όρθιος

120

Περίπατος

126

 

 

 

 

ΟΜΑΔΑ:

ΜΕΛΗ:

Περιεκτικότητα 100 γραμμαρίων τροφίμων σε θερμίδες και θρεπτικές ουσίες

ΤΡΟΦΙΜΑ

ΘΕΡΜΙΔΕΣ(Kcal)

ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ

ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ

ΛΙΠΗ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ

Η παχυσαρκία είναι συνήθως αποτέλεσμα πολύ φαγητού. Όταν ο οργανισμός παίρνει παραπάνω τροφή από όση χρειάζεται, αυτή που περισσεύει αποθηκεύεται στο σώμα μας με τη μορφή λίπους. Οι άνδρες παχαίνουν περισσότερο στο στήθος, την κοιλιά και τα μπράτσα, ενώ οι γυναίκες στους μηρούς και στην περιφέρεια τους.

Στην Ελλάδα η παχυσαρκία είναι συχνή. Τα Ελληνόπουλα είναι παχύτερα από όλα τα παιδιά της Ευρώπης και της Αμερικής. Για να καταπολεμήσουμε την παχυσαρκία θα πρέπει να ελαττώσουμε τροφές που έχουν πολλές θερμίδες. Τέτοιες είναι τα λίπη( των κρεάτων ), το λάδι, οι ξηροί καρποί, τα τσιπς, τα τηγανητά( πατάτες, μελιτζάνες, κολοκυθάκια, ψάρια κλπ. ), οι σάλτσες, τα πολύ γλυκά φρούτα, τα γλυκά και τα αναψυκτικά.

Οι επιπτώσεις της παχυσαρκίας στην υγεία του ανθρώπου είναι σοβαρές. Έτσι τα παχύσαρκα άτομα παθαίνουν αρρώστιες της καρδιάς, του ήπατος( συκώτι ), των αγγείων, χοληστερίνη και διαβήτη.

Για να «κάψουμε» τις παραπάνω θερμίδες που παίρνουμε μπορούμε να: α) περπατήσουμε, β) φροντίσουμε τον κήπο ή την βεράντα μας, γ) χορέψουμε, δ) συγυρίσουμε το σπίτι, ε) κολυμπήσουμε, στ) κάνουμε ποδήλατο.

 

 

 

 

  Η ΑΚΡΟΣΤΙΧΙΔΑ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ

 

1.    Οι πολλές τηγανητές παχαίνουν.

2.    Νοστιμίζει το φαγητό μας.

3.    Βρίσκεται δίπλα στο συκώτι και βοηθάει στην διάσπαση των λιπών.

4.    Πρέπει να πίνουμε αρκετά κάθε μέρα.

5.    Μέρος του σώματος μας όπου μένουν οι τροφές 2 – 4 ώρες.

6.    Είναι πολύ θρεπτικό, έχει πολλές πρωτεΐνες και τρώγεται βραστό ή τηγανητό.

7.    Μαζί με το σπανάκι κάνουν ένα νόστιμο σπανακόρυζο.

8.    Πρέπει να του βγάζουμε το λίπος πριν το φάμε.

9.    Υπάρχει σχεδόν μέσα σε κάθε σάντουιτς( αντίστροφα ).

10.           Είναι και η cocacola.

 

 

 

1.    Π -  -  -  -  -  -

2.    Α  -  -  -  -

3.    Χ  -  -  -

4.    Υ  -  -  -

5.    Σ  -  -  -  -  -  - 

6.    Α  -  -  -

7.    Ρ  -  -  -

8.    Κ  -  -  -  - 

9.    Ι  -  -  -

10.           Α  -  -  -  -  -  -  -  -  -