«Τόποι καταγωγής, τόποι διαμονής και ο πολιτισμός τους»

 

 

4Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΧΑΡΝΩΝ

ΤΗΛ.-ΦΑΞ 210 2316718

 

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ «ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ» 2003-2004

 

 

Το σχολείο μας, με πρωτοβουλία τριών καθηγητριών (Αναγνώστου Νικολέττα, Πανανίδου Μαρία,  Τριανταφύλλου Καλλιόπη), αποφάσισε τη συμμετοχή του στο πρωτοεμφανιζόμενο πρόγραμμα της ευέλικτης ζώνης.

 

Το θέμα που επιλέξαμε, με σύμφωνη γνώμη των μαθητών,  ήταν «Τόποι καταγωγής, τόποι διαμονής και ο πολιτισμός τους». Η πολυπολιτισμικότητα της περιοχής μας , όπου κατοικούν Έλληνες από τον Πόντο, από την Τουρκία , την Ρωσία αλλά και πολλοί αλλοδαποί, θα μπορούσε να προσφέρει πλούσιο υλικό που θα συντελούσε σε μια γόνιμη συνομιλία των πολιτισμών.

 

Ο κύριος στόχος του προγράμματος ήταν να διαμορφώσουν οι μαθητές μια θετική στάση απέναντι σε συμμαθητές τους προερχόμενους από  διαφορετικούς τόπους καταγωγής απ΄το δικό τους, καθώς και μια ανοχή απέναντι σε διαφορετικούς πολιτισμούς, στοιχεία που κατά τη γνώμη μας συμβάλουν στην ειρηνική συνύπαρξη των ανθρώπων και στην ανάπτυξη του πολιτισμού.

 

Στην εφαρμογή του το πρόγραμμα συνάντησε αρκετές δυσκολίες επειδή δεν υπήρχε σχετική εμπειρία από την πλευρά των καθηγητών ούτε και εξοικείωση των μαθητών με διαφορετικούς από τον καθιερωμένο τρόπους εργασίας.

Παρά τις δυσκολίες το πρόγραμμα προχωρούσε. Συγκεντρώσαμε πληροφορίες από διάφορους τόπους, που αφορούσαν ήθη και έθιμα, αξιοθέατα, λαϊκές  αφηγήσεις, συνταγές για φαγητά και γλυκά και πολλά άλλα.

 

Το κάθε παιδί παρουσίαζε προφορικά ή γραπτά  τις πληροφορίες που έφερνε και στο τέλος απαντούσε σε διάφορες ερωτήσεις που διατύπωναν οι συμμαθητές του. Τα παιδιά διαπίστωναν ότι υπήρχαν ομοιότητες και διαφορές ανάμεσα στα πολιτισμικά στοιχεία τα προερχόμενα από ποικίλες περιοχές που περιλάμβαναν ολόκληρη την ανθρωπότητα, καθώς το ελληνικό στοιχείο είναι διασπαρμένο από τη Μελβούρνη της Αυστραλίας μέχρι τον Καναδά και τη Ρωσία, όπου είχαν καταφύγει πολλοί Πόντιοι. Εξάλλου η Ελλάδα σαν χώρα ανεκτική στους αλλοδαπούς μετανάστες έχει συγκεντρώσει άτομα απ’όλες τις φυλές.

 

Στην ταξινόμηση του υλικού οι μαθητές δεν μπόρεσαν να βοηθήσουν σημαντικά λόγω του νεαρού της ηλικίας με αποτέλεσμα η περισσότερη δουλειά να γίνει από τις καθηγήτριες.

Στην προσπάθειά μας να διεξέλθουμε το πρόγραμμα, αρωγός υπήρξε ο σχολικός σύμβουλος κ. Κουτελάκης , ο οποίος επισκέφθηκε αρκετές φορές το σχολείο μας, συζήτησε μαζί μας και προσπάθησε να μας ενθαρρύνει, να μας διαφωτίσει και να προτείνει λύσεις στα  προβλήματα που αντιμετωπίζαμε.

 

Προς το τέλος της χρονιάς μάς απασχολούσε ο τρόπος παρουσίασης της δουλειάς που είχε γίνει και αποφασίσαμε να κάνουμε μια έκθεση. Κατασκευάσαμε ταμπλώ, όπου παρουσιαζόταν ένας τόπος(π.χ Ζάκυνθος) ή ένα θέμα (π.χ. Τοπικές ενδυμασίες). Τα ταμπλώ περιλάμβαναν φωτογραφίες και κείμενα και αναρτήθηκαν στο διάδρομο του 1ου ορόφου. Κάτω από τα ταμπλώ τοποθετήσαμε πάνω σε θρανία τις τοπικές ενδυμασίες και τα παραδοσιακά αντικείμενα που είχαμε συγκεντρώσει. Έτσι δημιουργήθηκε ένας χώρος που θύμιζε μουσείο. Για την τελευταία ημέρα οργανώσαμε και μια μικρή γιορτή που περιλάμβανε σύντομες ομιλίες, παραδοσιακούς χορούς (σε συνεννόηση με τον τοπικό χορευτικό σύλλογο) και παραδοσιακά φαγητά και γλυκά παρασκευασμένα από μαθητές και μαθήτριες. Στη γιορτή παρευρέθηκαν αρκετοί γονείς και τοπικοί παράγοντες, οι οποίοι συγχάρηκαν μαθητές και καθηγητές για τη δουλειά που είχε γίνει.   

 

Στη συγκεκριμένη εργασία πήρε μέρος η Α΄ τάξη του σχολείου μας, αλλά είχαν ενημερωθεί και πρόσφεραν υλικό και πολλοί άλλοι μαθητές των άλλων τάξεων.

 

Υλικό που έχει συγκεντρωθεί και θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί υπάρχει αρκετό, αλλά και περισσότερες πληροφορίες θα μπορούσαμε να προσφέρουμε σε κάθε ενδιαφερόμενο.

Ενδεικτικά παρουσιάζουμε μερικές από τις εργασίες των παιδιών καθώς και  μερικές φωτογραφίες από την έκθεση και τα παραδοσιακά φαγητά.

 

 

ΑΛΒΑΝΙΑ 1

 

Τα Χριστούγεννα στην Αλβανία στολίζουν δέντρο, τρώνε γαλοπούλα και μαγειρεύουν ένα φαγητό που λέγεται «ψες». Βγάζουμε το στομάχι της γαλοπούλας , το κόβουμε και το τσιγαρίζουμε με κρεμμύδι, ρίγανη και δυόσμο. Το ζουμί της γαλοπούλας το βάζουμε να βράσει. Όταν βράσει ρίχνουμε το στομάχι και το αφήνουμε να βράσει. Φτιάχνουμε καλαμποκόψωμο, δηλαδή ζύμη που ρίχνουμε αλεύρι με καλαμπόκι. Το ζυμώνουμε και το βάζουμε στο φούρνο να ψηθεί. Όταν βράσει το ζουμί  με το στομάχι της γαλοπούλας χαμηλώνουμε τη φωτιά και βάζουμε μέσα το καλαμποκόψωμο που το έχουμε κόψει σε κομματάκια, Όταν βράσουν όλα μαζί βάζουμε λεμόνι και αλάτι  και όταν το ψωμί απορροφήσει το ζουμί το φαγητό είναι έτοιμο. Η συνταγή αυτή μεταδίδεται από γενιά σε γενιά. Η μάνα μου την έμαθε από τη γιαγιά της. Στρώνουμε το τραπέζι , κάθεται όλη η οικογένεια και γιορτάζουμε το νέο χρόνο.

 

Το Πάσχα ψήνουν αρνί, μαζεύονται οικογενειακά και τρώνε, όπως στην Ελλάδα. Μερικοί Αλβανοί όμως δεν πιστεύουν στο Θεό και δεν γιορτάζουν.

 

Την Καθαρή Δευτέρα σηκώνουν τον χαρταετό.

 

Ιη Μαϊου  γιορτάζουν τον ερχομό της Άνοιξης. Όλες οι Αλβανίδες στα σπίτια τους φτιάχνουν γλυκά. Σοκολάτες, κέικ, γλυκό του κουταλιού με καρπούζι, γλυκό του κουταλιού με σύκα και οτιδήποτε γλυκό.

 

Η Ελλάδα είναι μια ώρα μπροστά. π.χ. στην Ελλάδα είναι 11, στην Αλβανία είναι 10.

 

Οι γάμοι γίνονται λίγο διαφορετικά. Οι γονείς αρραβωνιάζουν τα παιδιά τους. Ο άνδρας χαρίζει δακτυλίδι, βραχιόλι, κολιέ και ρολόι χρυσό. Η γυναίκα χαρίζει στον άνδρα ένα χρυσό δακτυλίδι και το κουστούμι. Όταν έρχεται η μέρα του γάμου κανονίζουν και κλείνουν μια ταβέρνα, ένα μαγαζί ή άλλο μέρος. Η γυναίκα στολίζεται στο πατρικό σπίτι και της τραγουδούν οι συγγενικές της γυναίκες. Ο γαμπρός πάει να την πάρει από το σπίτι της. Η γυναίκα αποχαιρετά τους γονείς της και πάει στο σπίτι του άνδρα της , όπου θα ζήσει τη ζωή της. Έχουν ετοιμάσει το σπίτι τους με τα τραπέζια και οι γυναίκες μαγειρεύουν φαγητά. Έρχεται ο γαμπρός με τη νύφη και αρχίζουν να τραγουδούν με ορχήστρα και να χορεύει ο γαμπρός με τη νύφη. Μετά πάνε στο μαγαζί που έχουν κλείσει. Παλιά δεν πηγαίνανε στο μαγαζί , μόνο στο σπίτι του γαμπρού. Ζούνε όλοι μαζί. Οι γονείς του γαμπρού, τα παιδιά τους και με τα αδέλφια τους. Αν έχουν παντρευτεί με τις γυναίκες και τα παιδιά τους. Οι άνδρες παίρνουν τις γυναίκες μαζί στα σπίτια τους.

 

Τα φαγητά δεν είναι διαφορετικά. Η γιαγιά μου κάνει κουραμπιέδες. Το αλάτι το παίρνουν σε χοντρό και με ένα μπουκάλι μπύρας ή τίποτε άλλο το κοπανάνε κι έτσι το αλάτι γίνεται ψιλό.

 

Ο παππούς μου που πέθανε όταν σφάζανε ένα κατσίκι του έβγαζε το δέρμα, το άνοιγε και με μερικά καλάμια το έδενε ώστε να τεντωθεί και να είναι ίσιο. Όταν στέγνωνε στον ήλιο τόκανε χαλάκι.

 

Επίσης όταν κτίζουν ένα σπίτι σφάζουν ένα αρσενικό αρνάκι στο μέρος που θα γίνει το σπίτι, το αίμα τρέχει και λένε ότι είναι καλό για το σπίτι και δεν θα πάθει τίποτα κακό. Το κεφάλι του αρνιού το κρεμάνε και όταν ξεραθεί το κρεμάνε έξω από το σπίτι τους για να διώξουν τα κακά πνεύματα για το σπίτι. Βάζουν επίσης κι ένα κουκλάκι στην ταράτσα του σπιτιού μαζί με το δικέφαλο αετό, που συμβολίζει την σημαία της Αλβανίας. Όλα τα σπίτια στην Αλβανία που είναι μισοκτισμένα έχουν τη σημαία της Αλβανίας.

 

Το πιο σημαντικό έθιμο είναι το «σουνέτ». Είναι ένα έθιμο που δηλώνει την καθαριότητα του παιδιού(αγοριού) και των γονιών του. Πως γίνεται: Το  αγόρι μικρό, από 2-8 χρνών. Το ντύνουν με ένα ασπρο μακρύ μπλουζάκι χωρίς τίποτε άλλο, το βάζουν σ’ένα δωμάτιο με το γιατρό και τον μπαμπά του. Το ξαπλώνουν στο κρεβάτι και ο γιατρός κόβει «ένα μέρος», δηλαδή λίγο από τα γεννητικά του όργανα. Όταν τελειώνει αυτό, η γιαγιά παίρνει μερικά κουτάλια και τα κτυπά, λέγοντας μερικά λόγια για να μη συμβεί τίποτα στο παιδί. Τελειώνει το «σουνέτ» και δίνει ένα φάρμακο ώστε όταν περάσει η επίδραση του αναισθητικού να μην πονάει τόσο πολύ το παιδί. Γίνεται ένα γλέντι που έχουν καλέσει όλη την περιοχή. Ψήνουν το αρνί αλλά και μια μέρα πριν σφάζουν ένα αρσενικό αρνί και από το αίμα του βάφουν το μάγουλο και το μέτωπο του παιδιού. Και τελειώνει το γλέντι και το «σουνέτ».

 

Η παρέλαση γίνεται μόνο στην πρωτεύουσα της Αλβανίας, τα Τίρανα.

 

Στην Αλβανία δεν υπάρχει νοίκι. Το σπίτι είναι κληρονομιά από τους γονείς τους, αλλά πολλοί άνθρωποι τα κτίζουν μόνοι τοιυς . αλλά σε μερικές περιοχές (πόλεις) π.χ. την πρωτεύουσα, και το Φίερ έχουν πολυκατοικίες που πληρώνουν νοίκι.

 

Τα προϊόντα είναι φυσικά, χωρίς φυτοφάρμακα. Από τα χωράφια τους μόλις ωριμάζουν τα βγάζουν στην αγορά και τα πουλάνε.

 

Το εμπόριο είναι πλούσιο με πολλά αγαθά. Το κρασί και το τσίπουρο που το ονομάζουν ρακί τα βράζουν και τα βάζουν σε μπουκάλια. Αμέσως μετά τα πουλάνε στα μαγαζιά και τα εστιατόρια. Η Αλβανία είναι χώρα αγροτική με πολλά χωράφια και στέμματα γης, που αυτά τα έχουν κληρονομήσει από τους γονείς τους. Τα κτήματά τους τα φροντίζουν και τα περιποιούνται για να έχουν καλή σοδειά. Πολλοί άνθρωποι ζουν από τα χωράφια τους.

 

Η ιστορία της Αλβανίας είναι σημαντική αλλά και πολύ μακρινή. Ένας από τους ιστορικούς άνδρες είναι ο Αλή Πασάς. Του έχουν κάνει άγαλμα στην πόλη του στο Τεπελένι, όπου σώζονται το καταφύγιό του και το κάστρο του. Οι κρυψώνες που οι Αλβανοί κρύβονταν στον πόλεμο έχουν διασωθεί σε κάθε δρόμο και περιοχή.

Σένκα Ελένη Γ3

ΑΛΒΑΝΙΑ 2

 

Στην Αλβανία έχουμε πολλά έθιμα και διάφορα.

Αρραβώνας

 Στην αρχή θα μιλήσουμε για ένα αντρόγυνο ή πώς αρραβωνιάζονται οι άνθρωποι. Οι άνθρωποι αρραβωνιάζονται με προξενιό. Δηλαδή θα έρθει  ένας συγγενής μας και θα μας πει πως ένα παιδί θέλει να αρραβωνιαστεί το κορίτσι. Στην αρ5χή όμως θα μάθει ο άντρας γι’αυτό το κορίτσι που θέλει, δηλαδή τι κορίτσι είναι, αν είναι νοικοκυρά, αν βγαίνει από το σπίτι της και μιλάει με άλλα αγόρια, γελάει πολύ και αν αντιμιλά ή μιλάει πολύ. Αν μάθει το αγόρι ότι το κορίτσι που ενδιαφέρεται είναι νοικοκυρά και όλα τα άλλα τα καλά τότε θα τη ζητήσει. Μετά όμως θα πρέπει να μάθουν και οι γονείς του κοριτσιού για αυτό το αγόρι. Δηλαδή αν έχει καλούς γονείς και αν είναι χωρισμένοι οι γονείς του, που σπάνια συμβαίνει αυτό στην, πώς είναι αυτός ,αν ενοχλεί πάρα πολύ τα κορίτσια και άλλα. Στο τέλος θα πάει το αγόρι με τους γονείς και το κορίτσι με τους γονείς της και αν έχουν πολλά αδέλφια θα πάνε κι αυτοί και θα μιλήσουν για πολλά πράγματα στο σπίτι αυτού του συγγενή που τους σύστησε. Μετά ρωτάει η μάνα το κορίτσι αν της αρέσει το αγόρι και αν το κορίτσι πει ότι της αρέσει τότε οι γονείς του κοριτσιού λένε να ζήσουν κι εκεί λένε πως έχουν αρραβωνιαστεί. Μετά από μερικές μέρες έρχονται οι γονείς, τα αδέλφια αν έχει και ο θείος του αγοριού στο σπίτι του κοριτσιού. Όμως μετά δεν μπορεί να πει το κορίτσι ότι δεν θέλει το αγόρι ή το αγόρι ότι δεν θέλει το κορίτσι. Θα το πάρει κι με το ζόρι κι ας κλαίει κιόλας. Όμως με τον καιρό θα αγαπήσουν ο ένας τον άλλον. Σ’ένα αντρόγυνο τα παλιά χρόνια η γυναίκα έκανε όλες τις δουλειές του σπιτιού , άντρας διέταζε τη γυναίκα και η γυναίκα δεν μπορούσε να αντιδράσει στον άντρα της, γιατί έτρωγε σφαλιάρα. Όμως τώρα συνεργάζονται.

Στα παλιά τα χρόνια πριν από 6-7 χρόνια τα κορίτσια δεν φορούσαν μίνι φούστα, εξώπλατη μπλούζα ή με την κοιλιά έξω, γιατί δεν τις άφηναν οι γονείς τους και γιατί τα αγόρια έκαναν καμάκι στα κορίτσια και αν το δουν αυτό οι πατεράδες των κοριτσιών ή τα αδέλφια τους θα τσακωθούν με αυτόν που έκανε καμάκι στο κορίτσι. Σήμερα φοράνε μίνι, εξώπλατες ή με την κοιλιά έξω, όμως το ότι οι πατεράδες των κοριτσιών τσακώνονται με αυτούς που κάνουν καμάκι στα κορίτσια δεν έχει αλλάξει.

Σινέτ

Τα παιδιά από 4-5 ετών πηγαίνουν με τους γονείς τους και άλλους συγγενείς στο γιατρό  και  κόβουν ένα σημείο από τα όργανά τους. Αυτό στην Αλβανία το λέμε σινέτ. Αυτό είναι καλό για να μην έχει το αγόρι μικρόβια και να φύγουν.

Το σπίτι

Στην Αλβανία το αντρόγυνο το σπίτι που κατοικούν δεν το νοικιάζουν αλλά το παίρνουν από τους γονείς τους ή αγοράζουν ένα οικόπεδο για να κτίσουν ένα δικό τους σπίτι.

Πρωτοχρονιά

Στην Αλβανία δεν κάνουμε Χριστούγεννα, δηλαδή ότι γεννήθηκε ο Χριστός αλλά Πρωτοχρονιά και στολίζουμε δέντρα. Τα δέντρα τα κόβουν τα αγόρια στο δάσος,γιατί τα ψείτικα είναι πολύ ακριβά. Τα στολίζουμε με μπαλόνια, λαμπάκια και διάφορα άλλα στολίδια που τα φτιάχνουμε εμείς οι ίδιοι. Κάτω από το δέντρο δεν βάζουμε φάτνη . Δε λέμε καλά Χριστούγεννα αλλά Ευτυχισμένο το Νέο Έτος ή Καλή Πρωτοχρονιά.Δεν στολίζουμε δέντρο στο σχολείο γιατί δεν έχουμε λεφτά.

 

Σχολείο

Το Δημοτικό έχει 8 τάξεις και το Γυμνάσιο 4 . Δεν κάνουμε Λύκειο αλλά μετά το Γυμνάσιο όποιος είναι καλός μπαίνει Πανεπιστήμιο. Και παλιά πριν από 3 χρόνια κάναμε μάθημα και τα Σάββατα. Μόλις τελείωνε η πρώτη τάξη γινόταν μια γιορτή.

Θρησκεία

Στην Αλβανία οι περισσότεροι άνθρωποι είναι μουσουλμάνοι. Έχουμε ένα βιβλίο που λέγεται Κοράνι. Αυτό το βιβλίο γράφει τι να κάνουμε κάθε μέρα. Το γράφει στα Αραβικά και πολύ παλιά οι άνθρωποι πήγαιναν στο σχολείο για να μάθουν Αραβικά για να διαβάζουν το Κοράνι. Όμως όποιοι δεν ήξεραν να διαβάζουν Αραβικά το έβλεπαν από τις Φωτογραφίες που υπήρχαν στο Κοράνι. Έκανα ότι έλεγε το Κοράνι.

Κάθε χρόνο γίνεται το Ραμαζαν . Είναι σαν νηστεία. Δηλαδή σηκωνόμαστε από τα ξημερώματα πριν ανατείλει ο ήλιος κάπου στις 4 η ώρα και τρώμε πολύ και πίνουμε, γιατί όλη την ημέρα δε θα φάμε ούτε θα πιούμε τίποτα. Για να καταλάβουμε πότε θα φάμε, θα βγούμε έξω θα δούμε αν έχει σκοτεινιάσει. Όταν σκοτεινιάσει κατά τις 6 το απόγευμα θα βγει ένα αστέρι . Όταν θα βγει αυτό το αστέρι  τότε θα φάμε όλοι μαζί. Αυτό γίνεται 40 ημέρες συνεχόμενα. Όποιος αντέξει θα είναι καλό. Την τελευταία μέρα είναι ακόμα καλύτερο Αυτό λέγεται Μπαϊράμι και το βράδυ μαγειρεύουμε πάρα πολλά πράγματα. Αυτό το Μπαϊράμι σημαίνει ότι εμείς θα πρέπει να κάνουμε μια ευχή για να την πραγματοποιήσει ο Θεός. Από αυτά τα φαγητά που φτιάχνουμε πρέπει να τρώμε απ΄όλα, γιατί δεν είναι καλό να μην τα δοκιμάσουμε, γιατί είναι σαν να το πετάμε στο δρόμο και το πατάμε. Όμως πριν από το Ραμαζάν και το Μπαϊράμι δεν πρέπει να έχουμε φάει χοιρινό για ένα μήνα. Αν όταν κάνουμε νηστεία ξεχάσουμε κατά λάθος χωρίς να το θέλουμε και φάμε λιγάκι και ζητήσουμε συγνώμη από το Θεό, τότε ο Θεός το συγχωρεί και μετράει η νηστεία και δεν χαλάει. Αν όμως το κάνουμε επίτηδες και πούμε ψέματα ότι  δεν το κάναμε επίτηδες τότε η νηστεία δεν μετράει και χαλάει.

 

Θυμάμαι μια ιστορία που μου είχε πει η γιαγιά μου. Αυτή η ιστορία αφορά τους μουσουλμάνους. Αυτή η ιστορία έλεγε πως ήταν ένα αντρόγυνο και ο πατέρας του κοριτσιού είχε πάει στο σπίτι τους. Ο σύζυγος της γυναίκας έλεγε πάντα πριν να κάνει κάτι τη λέξη μπισμιλά. Όμως ο πατέρας είχε βαρεθεί να ακούει αυτό. Μια μέρα ο σύζυγος της γυναίκας είχε μαζέψει λεφτά και τα είχε βάλει σε μια σακούλα. Όμως για να μη του τα κλέψουνε τα έβαλε σε ένα κουτί από ξύλο. Ανοίγει το κουτί λέει μπισμιλά, παίρνει το σακουλάκι με τα λεφτά, λέει μπισμιλά. Το βάζει μέσα στο κουτί, λέει μπισμιλά. Το κλείνει λέει μπισμιλά. Το κλειδώνει, λέει μπισμιλά. Ο πατέρας της κοπέλας είχε κρυφοκοιτάξει και αποφάσισε να του τα πάρει και να τα πετάξει στο ποτάμι. Τα πετάει λοιπόν. Όταν ο σύζυγος του κοριτσιού πηγαίνει να το πάρει λέει μπισμιλά, όταν το ξεκλειδώνει λέει μπισμιλά, όταν το ανοίγει λέει μπισμιλά και όταν παίρνει το σακουλάκι με τα λεφτά λέει μπισμιλά. Όμως βλέπει το σακουλάκι βρεγμένο και παραξενεύεται. Μετά το ξέχασε. Όταν ήρθε η ώρα να φύγει ο πατέρας, ο σύζυγος της κοπέλας του δίνει

το σακουλάκι με τα λεφτά, γιατί τα είχε μαζέψει γι’αυτόν. Ο πατέρας παραξενεύτηκε, αλλά μετά κατάλαβε. Ζήτησε συγνώμη από το Θεό, και είπε στο σύζυγο της κοπέλας; «Εύγε παιδί μου. Και μην ξεχνάς να λες Μπισμιλά».

Γι’αυτό και όλος ο κόσμος που είναι Μουσουλμάνος είναι καλό να λέει μπισμιλά. Και θα πρέπει να το λέει όλο όποιος το ξέρει, γιατί δεν είναι μόνο η λέξη μπισμιλά, αλλά υπάρχει κι άλλο που εγώ δεν το ξέρω.

Συντορέλα Μερζτάνι ,A2

 

 

 

Φωτογραφία από την έκθεση.Αντικείμενα από τη Σκύρο.

 

Το ταμπλώ του Ποντιακού Ελληνισμού και η Ποντιακή Λύρα

 

 

Παραδοσιακά φαγητά